1. Ի՞նչ էր ծովը ծերունու համար:
Նրա համար ծովը “la mar” ինչպես իսպաներեն անվանում են նրան սիրող մարդիկ։ Երբեմն նրան սիրողը վատ է խոսում նրա մասին, բայց միշտ ինչպես կնոջ մասին՝ իգական հոդով։

2 . Ներկայացրո՛ւ  ծերունու վերաբերմունքը ձկան նկատմամբ:
Նա խղճում էր ձուկը։

3. Դուրս բեր հատվածներ, որոնք կարծում ես, կարևոր են:
Մտքում նա միշտ ծովն անվանում էր la mar, ինչպես իսպաներեն անվանում են նրան սիրող մարդիկ։ Երբեմն նրան սիրողը վատ է խոսում նրա մասին, բայց միշտ ինչպես կնոջ մասին՝ իգական հոդով։ Ավելի երիտասարդ ձկնորսները, նրանք, որոնք իրենց պարանների համար խցանների փոխարեն լողաններ են գործածում և որսի են գնում մոտորային նավակներով, որ գնել են այն օրերին, երբ շնաձկան լյարդը մեծ գին ուներ,— ծովն անվանում են, el mar այսինքն՝ արական հոդով։ Սրանք նրա մասին խոսում են որպես տարածության, ախոյանի, երբեմն նույնիսկ թշնամու մասին։

1. Տրված թվականները խմբավորի՛ր

ա) ըստ կազմության (պարզ, ածանցավոր, բարդ, բարդածանցավոր).

Պարզ
յոթ
տասը
ինը

Ածանցավոր

երրորդ
չորրորդ
քառասուներորդ
վաթսուն
մեկական
հինգական

Բարդ

հազար իննհարյուր իննսունվեց
երկու հազար հինգ հարյուր տասնվեց
հարյուր քսան
հարյուր ութսուներեքերորդ

Բարդածանցավոր

քառասուն-քառասուն
վաթսունմեկերորդ
տասնյոթերորդ

բ) ըստ նրա, թե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակ, թվային բաշխում, թվային կարգ)․

Քանակ

Հարյուր քսան
յոթ
տասը-տասը
ինը
քառասուն-քառասուն
մեկական
հազար ինը հարյուր իննսունվեց
երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց
հինգական

Թվային բաշխում

վաթսունմեկերորդ
ութսուներեքերորդ
տասնյոթերորդ
քառասուներորդ

Թվային կարգ

երրորդ
չորրորդ


գ) ըստ նրա, թե ինչպե՛ս են գրվում (կից, անջատ, գծիկով):

Կից

վաթսուն
երրորդ
յոթ
չորրորդ
վաթսունմեկերորդ
ինը
մեկական
հինգական
տասնյոթերորդ
քառասուներորդ

Անջատ

հարյուր քսան
հազար ինը հարյուր իննսունվեց
հարյուր ութսուներեքերորդ
երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց

Գծիկով

տասը-տասը
քառասուն-քառասուն

Հարյուր քսան, վաթսուն, երրորդ, յոթ, տասը-տասը, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, ինը, քառասուն-քառասուն, հազար ինը հարյուր իննսունվեց, մեկական, հարյուր ութսուներեքերորդ, երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց, հինգական, տասնյոթերորդ, քառասուներորդ:

2. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Մարդն իր կյանքի 70 տարվա ընթացքում միջին հաշվով 50 000 000 քայլ է անում:  Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական 2 000 քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի 70 տարիներից 13-ը ծախսում է խոսակցությունների, 6 տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում 100 տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի 1/3-ը քնած  է անցկացնում:

Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարվա ընթացքում միջին հաշվով հիսուն միլիոն քայլ է անում:  Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական երկու հազար քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարիներից տասներեք-ը ծախսում է խոսակցությունների, վեց տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում հարյուր տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի մեկ երրորդ-ը քնած է անցկացնում:

1.Ինչո՞ւ է պատմվածքը կոչվում ,,Լռություն,,։
Պատմվածքը կոչվում է լռություն, քանի որ գլխավոր հերոսը ոչ մեկի հետ չեր խոսում նրանք էլ իր հետ, քանի որ նրանք մտածում էին, որ նա իսկապես ծեծել է Աոկիին։

2.Ո՞րն է պատմվածքի գաղափարը։
Պատմվածքի գաղափարը այն է, որ ինչ էլ չպատահի, պետք է սուս ու համբերատար մնալ, որ ավելի շատ խնդիրներ չունենալ։

Անտառով շրջապատված փոքր քաղաքում ապրում էր մի աղջիկ որի անունը Լենա էր։ Նա շատ էր սիրում անտառում ման գալ և միշտ երազում էր մի տարօրինակ բան գտնել։ Մի անգամ ծանոթ ճամփան հետազոտելուց նա գտավ ծառերի արանքում մի հին կիսափակ մոսած դուռ։

Լենան քանի որ հետաքրքրասեր էր զգուշությամբ դուռը բացեց։ Պարզվեց դռան հետևը պայծառ ծաղիկներով ու տարօրինակ կենդանիներով լցված մի կախարդական այգի էր։ Այնտեղ փերիներ էին պարում խոսացող կենդանիները խաղում էին պախկվոցի իսկ ծառերի վրա աճում էին քաղցր մրգեր որոնք նա իր կյանքում չեր տեսել։

Փորիներից մեկը երբ որ տեսավ Լենային նրա մոտ եկավ և ասաց՝ «Դու գտել ես մեր գախնի այգին, բայց որպեսզի մնաս ստեղ դու պետք ես մի հատ ցանկություն կատարես, օգնի մեզ մեր կորցրած ուրախության ծաղիկը հետ բերենք»։

Լենան համաձայնվեց և փերիների հետ գնաց ճամփորդություն, որտեղ որ կայն շատ դատավարություններ ու գաղտնիքներ։ Վերջը նրանք գտան այդ ծաղիկը որը թաքնված էր մութ քարանձավում որը պաշտպանում էր մի վիշապ։ Լենան քաջություն ու բարություն ցուցաբերեց և վիշապը տեսնելիս իր սիրտը բաց թողեց։

Երբ նրանք հետ եկան այգի բոլոր բնակիչները Լենայի պատվին տոն էին անում։ Նա հասկացավ որ իսկական կախարդանքը ընկերության և բարության մեջն է։ Դրանից հետո Լենան այցելում էր կախարդական այգին բայց նա մենակով չեր իր նոր ընկերները միշտ իր հետ էին։

Թարգմանված է ռուսերենից։
Տեքստը գրել է chat GPT-ն։

Հետևյալ  նյութերից   առանձնացրեք  օքսիդները, հիմքերը, նշեք  յուրաքանչյուրի անվանումը.
HNO₃,  Na₂O,  Ca(OH)₂, AgNO₃,  BaO,  HCl, CO₂, Al₂O₃, NaHCO₃, Fe(OH)₂, K₂SiO_3, NaCl, H₂SO₄, MgO, NaOH, H₃PO₄, SO₃, CaCl₂, CuSO₄, Al(OH)₃.

Na₂O, BaO, CO₂, Al₂O₃, MgO, SO₃:

Հաշվի՛ր տարրերի ՕԱ և Mr-ները:

Na₂O
Na — 23
O — 16
23 x 2 + 16 = 62

BaO
Ba — 137
O — 16
137 + 16 = 153

CO₂
C — 12
O — 16
12 + 16 x 2 = 44

Al₂O₃
Al — 27
O — 16
27 x 2 + 16 x 3 = 112

MgO
Mg — 24
O — 16
24 + 16 = 40

SO₃
S — 32
O — 16
32 + 16 x 3 = 90

1․ Ինչո՞ւ ջրածնային վառելիքն էկոլոգիապես մաքուր է համարվում:
Ջրածնային վառելիքը էկոլոգիապես մաքուր է համարվում, որովհետև նրա այրման գործընթացում հիմնականում առաջանում է ջուր (H₂O) և ջերմություն: Ջրածինը չի արտանետում վնասակար գազեր, ինչպես օրինակ ածխածնի երկօքսիդ (CO₂) կամ այլ աղտոտիչներ, որոնք վնասում են շրջակա միջավայրին:

2.Թվարկե՛ք իրենց բաղադրությունում ջրածին տարրը պարունակող մի քանի նյութ, որոնց հետ ամեն օր շփվում եք:
Ջուր, պլաստմասսա, վառելիք։

1. Տրված գործիական հոլովաձևերի վերջավորություններն առանձնացրո՛ւ և գտի՛ր Ա և Բ խմբերի բառերի գործիական հոլովի կազմության տարբերությունը:

Ա. Շղարշ — ով, լույս — ով, այգի — ով, տար — ով, հորաքրոջ — ով, ընկերոջ — ով:
Ա խմբի գործիական հոլովը ցույց է տալիս գործողության գործիքը կամ մասնակցին։
Բ. Արյամ(արյուն) — բ, հեռացմամ(հեռացում) — բ, խնդությամ(խնդություն) — բ, նկարչությամ(նկարչություն) — բ, հիացմամ(հիացում) — բ:
Բ խմբի գործիական հոլովը ցույց է տալիս գործողության կատարման եղանակը կամ միջոցը։

2. Կազմի՛ր տրված բառերի ներգոյական հոլովը: Առանձնացրո՛ւ այն բաոերը, որոնք ներգոյական հոլով չունեն:

Երկինք — երկնքում, ծով — ծովում, մարդ, աղջիկ, հող — հողում, դպրոց — դպրոցում, երեխա, դասարան — դասարանում, տուն — տանը, հերոսություն, գյուղ — գյուղում, ճանապարհ — ճանապարհում, քաղաք — քաղաքում, գարուն — գարնանը, այգի — այգում, րոպե — րոպեում:

3. Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկ բառով: Ո՞ր հոլովներով են դրվում այդ բառերը:

Կիրճում, հանրապետությունում, ամպերում, գոմում, օվկիանոսում:
Առաջին շարքի բառերը դրված են ներգործական հոլովով։
Գագաթին, հողին, այգիներին, սեղանին, աստիճաններին:
Երկրորդ շարքի բառերը դրված են տրական հոլովով։

1. Բնութագրել Ֆրանսիայի աշխարհագրական դիրքը: 
Ֆրանսիան գտնվում է Եվրոպայի ծայր արևմուտքում և ունի շատ հարմար տնտեսաաշխարհագրական դիրք։ Աշխարհագրական դիրքի բնորոշ գծերն են
ա․ Հարմար հարևանային դիրքը։
բ․ Երկու անգամ ավելի երկար ծովային սահմանները, քան ցամաքայինը։
գ․ Տարանցիկ դիրքը։

2. Որո՞նք են ֆրանսիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները:
Հարմար տնտեսաաշխարհագրական դիրքը, մակերևույթի համեմատաբար հարթ բնույթը, բարենպաստ կլիմայական պայմանները և տարաբեր բնական ռեսուրսների առկայությունը լավ նախադրյալներ են տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման համար։ Ֆրանսիայի մակերևույթը բազմազան է։ Ֆրանսիայի վառելիքային ռեսուրսները աննշան են։ Նրա համեմատաբար խոնավ և մեղմ կլիման բարենպաստ նախադրյալներ է ստեղծում բարեխառն գոտու բոլոր մշակաբույսերի, իսկ հարավային մասում նաև մերձարևադարձային մշակաբույսերի աճեցման համար։

3. Ի՞նչ դեր ունի Ֆրանսիան ժամանակակից աշխարհում և տարածաշրջանում:
Ֆրանիսան Եվրոխայի և աշխարհի քաղաքական, տնտեսական, մշակույթային կյանքում մեծ դերակատարում ունեցող երկրներից է։ Ֆրանսիան ժողովրդավարական և մարդասիրական մեծ ավանդույթներ ունեցող երկիր է և Հայաստանի Հանրապետության բարեկամը։ Այն Եվրոպայի միասնացման հիմնադիրն ու ջատագովն է։ Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքում են գտնվում Եվրապորհրդարանը և Եվրոխորհուրդը։

4. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել, Ֆրանսիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
Ֆրանսիայի հարևան պետությունները ներառում են՝ Հյուսիսում՝ Բելգիա և Լուկսեմբուրգ, Հյուսիս-արևելքում՝ Գերմանիա, Արևելքում՝ Շվեյցարիա և Իտալիա, Արևմուտքում՝ Իսպանիա և Անդորրա, Հարավում՝ Մոնակո և Սեն-Մարտեն։
Ֆրանսիան ունի նաև ափեր, որոնք ողողվում են տարբեր ջրային ավազաններով՝ Հյուսիսում՝ Հյուսիսային ծով (North Sea) և Լա Մանշ (English Channel), Արևմուտքում՝ Ատլանտյան օվկիանոս, Հարավում՝ Միջերկրական ծով:

1. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:

Մանր նկարներ անող — մանրանարիչ, թռչուններ բուծելու տեղ — թռչնաբուծարան, գյուղի տնտեսությանը հատուկ — գյուղատնտեսական, միտք հղանալը — մտահաղացում, արդյունք ունեցող — արդյունավետ, աշխատանքը սիրելը — աշխատասեր, հավասար  կշիռ  ունենալը — հավասարակշիռ, բառերի մասին գիտություն — բառագիտություն:

2. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Մատնաչափ- մատի չափ, կիսագունդ — կիսատ գունդ, անհարթ — ոչ հարթ, անտեսանելի — ոչ տեսանելի, ինքնաշարժ — ինքնուրույն շարժվող, սկզբնական — ամենա առաջին, արեմտաեվրոպական — Եվրոպայի արևմտյան հատված, աստղադիտարան — աստղեր դիտելու տեղ, համաշխարհային — ամբողջ աշխարհում, հավասարաչափ — հավասար չափերի:

3. Տրված բառերը բաժանի՛ր ըստ խոսքի մասի պատկանելության գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական:

Գոյական
Հովիվ, թութակ, կացին։

Ածական
Դանդաղ, արագ, դեղին, երկար։

Թվական
Հարյուր իննսուներեք, երրորդ։

Դերանուն
Դու, բոլորը։

Բայ
Մտերմանալ, կրկնել, ընկերանալ։

Մակբայ
Անշուշտ, կամաց-կամաց, հավանաբար։

Կապ
Վրա

Շաղկապ
Թե, որպեսզի, որովհետև:

Ձայնարկություն
Վա՜յ, ա՜խ, է՜։

Վերաբերական
Կարծես, մասին, բացի։

1)

ա) Մի թիվը 6-ով մեծ է մյուսից: Այդ թվերի գումարը հավասար է 40-ի: Գտեք այդ թվերը:
{x — y = 6
{x + y = 40

x = y + 6
y + 6 + y = 40
2y = 40 — 6
34 : 2 = 17

x = 23
y = 17
թիվը 15-ով փոքր է մյուսից: Գտեք այդ թվերը, եթե նրանց գումարը 23 է:
{x — y = 15
{x + y = 23

x = y + 15
y + 15 + y = 23
2y = 23 — 15 = 8
8 : 2 = 4

x = 19
y = 4

2) Մի թիվը 7-ով մեծ է մյուսից: Եթե փոքր թիվը մեծացվի 2 անգամ, իսկ մեծը՝ 6 անգամ, ապա նրանց գումարը կդառնա 31: Գտեք այդ թվերը:
{x — y = 7
{2y + 6x = 31

x = y + 7
2y + 6(y + 7) = 31
2y + 6y + 42 = 31
8y = 31 — 42 = -11

y = -1,375
x = 5,625

3)Լուծիր համակարգը քեզ հարմար եղանակով։

x = y + 5
2(y + 5) + 4y = 22
2y + 10 + 4y = 22
6y = 22 — 10 = 12
12 : 6 = 2

x = 7
y = 2

3x = 5y — 22
2y + 5y — 22 = 13
7y = 22 + 13 = 35
35 : 7 = 5
3x = 5 x 5 — 22 = 3

x = 1
y = 5