Գործնական քերականություն

Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Երևաց մի ձի՝ սև աչքերով, բարակ ոտքերով։

Ոտքերին կոշիկներ էին՝ սև և կարմիր, որ մատուցած մեծ ծառայության նշան էին։

Հավաքված բազմությունից երեք հեծյալներ՝ շքեղ զգեստներով, նրբագեղ նժույգներով, մոտեցան և խոնարհվեցին։

Մողեսները՝ արագաշարժ, փորի մաշկը դեղին, տաքանում էին քարերի վրա։

Արտակի աչքի առաջ պատկերվում էին բանվորների վտիտ դեմքերը՝ մրոտ ու նավթոտ, մռայլ ու անտարբեր։

Չէի կարողանում մոռանալ օրիորդի՝ ամոթից շիկնած դեմքը։

Առավոտյան վաղ վեր էր կենում, մաքրում էր իր անշուք խցի՝ քարերով սալարկված հատակը։

Գյուղացիները գտնում են Գևորգի՝ թշնամիների կողմից խոշտանգված մարմինը։

Շահյանին զարմացրեց Եվայի հասարակ՝ չթից կարված, ոչ պարահանդեսային հագուստը։

Սիրելի զորավարի՝ Գևորգ Մարզպետունու, անունը հայտնի էր ամենքին։

Վտակի ափին՝ ուռենու տակ, նստել էր Անուշը։

Սմբատը՝ որպես անտառոտ երկրի զավակ, շատ լավ գիտեր, որ արջը շշմում է հանկարծակի ձայնից։

Ծառերի տակ, կանաչների վրա թափված էին մետաքսազգեստ փշատները։

Մենք՝ փրկվածներս, երկու կյանքով պետք է ապրենք։

Կգամ

Եթե մինչև անգամ
Լսած լինես, թե ես այս աշխարհում չկամ,
Միևնույն է, կգամ, ինչ էլ լինի, կգամ,
Ուր էլ լինեմ, կգամ:
Եթե մինչև անգամ ես կուրացած լինեմ,
Եթե մինչև անգամ լույսդ մարած լինի,
Վերջին հույսդ քամին առած-տարած լինի,
Առանց լույսի կգամ, ես այս անգամ կգամ
Մենության մեջ լացող երգիդ վրա:

Եթե մինչև անգամ
Քո հավատի հանդեպ դու մեղք արած լինես
Եվ համարած լինես, որ աշխարհում չկամ,
Եթե մինչև անգամ հողս մաղած լինես,
Եթե մինչև անգամ մտքով թաղած լինես,
Եթե մինչև անգամ ինձ վտարած լինես,
Վերհուշերիդ վերջին խոնավ քարանձավից,
Միևնույն է, կգամ, ինչ էլ լինի, կգամ,
Եվ կճչաս հանկարծ տարօրինակ ցավից…
Կգամ, գլուխ-գլխի ու ձեռք-ձեռքի կտանք,
Լաց կլինենք մեռած մեղքիդ վրա:

Եթե մինչև անգամ հազար սարի ետև
Հազար կապով կապված, խաչով խաչված լինեմ,
Տքնած-տանջված լինեմ, միևնույն է, կգամ,
Ինչ էլ լինի, կգամ, չկանչես էլ, կգամ,
Եվ կբերեմ ես քեզ ուրախություն մի մեծ
Անակնկալ դարձիս իրողությամբ—
Քո տան ու քո հոգու տարողությամբ,
Երազներիդ, կյանքիդ տևողությամբ:
Կգամ և կդառնամ գտած բախտի ժպիտ
Եվ հավատի ժպիտ` տառապանքից մաշված,
Արտասուքից խաշված դեմքիդ վրա:

Եթե մինչև անգամ մեջքս ծալված լինի,
Եթե մինչև անգամ ոտքս վառված լինի,
Եվ ճակատիս հազար հողմի հարված լինի,
Միևնույն է, կգամ, ուր էլ լինեմ, կգամ:
Գետնի տակից կգամ,
Մի հեռավոր, անհայտ մոլորակից կգամ,
Կգամ ու թափ կտամ
Հարդագողի փոշին շեմքիդ վրա:

1. Ի՞նչ է ուզում ասել հեղինակը։ 
Հեղինակը ուզում է ասել, որ իր սերն այնքան մեծ է, որ ինչ էլ պատահի, նա կգա և իր հետ կբերի ուրախություն և երջանկություն։

2. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր։ 

Վերհուշ — հիշողություն
Մաղել — մաքրել
Տքնել — տանջվել
Հարդագող — հարդ գողացող

3. Առանձնացրո՛ւ քեզ դուր եկած տողերը։ 

Եթե մինչև անգամ հազար սարի ետև
Հազար կապով կապված, խաչով խաչված լինեմ,
Տքնած-տանջված լինեմ, միևնույն է, կգամ,
Ինչ էլ լինի, կգամ, չկանչես էլ, կգամ,
Եվ կբերեմ ես քեզ ուրախություն մի մեծ

Գործնական քերականություն

Հատկացուցիչ

Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր հատկացուցիչներով:


Ո՞ւմ աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր: Միշտ հիշում է ո՞ւմ խոսքը:
Ծերունու աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր: Միշտ հիշում է պապու խոսքը:

Ինչի՞ ջուրը բարձրացել էր ձնհալից:
Դաշտերի ջուրը բարձրացել էր ձնհալից:

Ինչի՞ արմատները շատ խորն էին թափանցել:
Եղևնու արմատները շատ խորն էին թափանցել:

Ինչի՞ փողոցները լայն էին և ուղիղ:
Քաղաքի փողոցները լայն էին և ուղիղ:

Խորանարդի և ուղղանկյունանիստի մակերևույթների մակերեսները

1)Արկղն ունի 3,5 դմ կողմով խորանարդի ձև: Որքա՞ն նրբատախտակ է անհրաժեշտ այդ արկղը պատրաստելու համար։
S = 3,5 x 3,5 = 12,25
6 x 12,25 = 73,5

2)Ուղղանկյունանիստի ձև ունեցող սենյակի չափսերն են՝ երկարությունը 6 մ, լայնությունը 4 մ, բարձրությունը`3 մ: Գտեք սենյակի՝

ա) հատակի մակերեսը,
S = 6 x 4 = 24

բ) պատերի մակերեսը
S1 = 4 x 3 = 12
S2 = 6 x 3 = 18

3)3 մ բարձրություն ունեցող սենյակի ուղղանկյունաձև հատակն ունի 5 մ և 4,5 մ չափսեր: Առնվազն քանի փաթեթ պաստառ է հարկավոր այդ սենյակի պատերը լրիվ պաստառապատելու համար, եթե յուրաքանչյուր փաթեթ ունի 9,5 մ2 մակերես (դուռը և պատուհանը անտեսել):

S1 = 3 x 5 = 15
S2 = 3 x 4,5 = 13,5
15 + 13,5 = 28,5 x 2 = 56,4
56,4 : 9,5 = 6

4)20 մ երկարությամբ, 10 մ լայնությամբ և 2 մ բարձրությամբ ուղղանկյունանիստի ձև ունեցող ջրավազանի հատակը և պատերը անհրաժեշտ է սալիկապատել: Սալիկներից յուրաքանչյուրն ունի 2 դմ կողմով քառակուսու ձև: Քանի՞ այդպիսի սալիկ է հարկավոր։

S = 2 x 2 = 4
S = 200 x 100 = 20000
S1 = 200 x 20 = 4000
S2 = 20 x 100 = 2000
20000 : 4 = 5000
4000 : 4 = 1000
2000 : 4 = 500
5000 + 2 x (1000 + 500) = 8000

Քիմիա 11.04.2025

1. Նյութի ի՞նչ քանակի է (մոլ) համապատասխանում թթվածնի 3.02*10 23 մոլեկուլը:

n = N : NA = (3.02 x 1023) : (6.022 x 1023) = 0.501մոլ

2. Հաշվի՛ր բրոմ պարզ նյութի մոլային զանգվածի թվային արժեքը: 
Պատասխանը գրի՛ր մոլային զանգվածի թվային արժեքը` ամբողջ թվի ճշտությամբ:


Br₂ → 80 × 2 = 160 գ/մոլ

3. Հաշվի՛ր ոսկու մոլային զանգվածի թվային արժեքը: Պատասխան՝

M = 197 գ /մոլ

4. Իրը պարունակում է 5 մոլ ծծումբ : Հաշվի՛ր այդ իրում նշված նյութի զանգվածը (գ):

m = n × M = 5 × 32 = 160 գ

5. Որքան է  3.3 մոլ քանակով ազոտական թթվի HNO3 զանգվածը (գ):

m = n × M = 3.3 × 63 = 207.9 գ

6. Որքան է 8 մոլ երկաթի մոլեկուլների թիվը:

N = n × NA = 8 × 6.022 × 10²³ = 4.82 × 10²⁴

7. Հաշվել նյութերում տարրեր զանգվածային բաժինները(w), կապի տեսակը FeCl3, NO

FeCl3

Fe = 56, Cl = 35.5 × 3 = 106.5
M(FeCl₃) = 56 + 106.5 = 162.5 գ/մոլ
w(Fe) = 56 : 162.5 = 0.345 = 34.5%
w(Cl) = 106.5 : 162.5 = 0.655 = 65.5%
Կապի տեսակը․ իոնային

NO

N = 14, O = 16 → M(NO) = 30 գ/մոլ
w(N) = 14 / 30 ≈ 0.467 = 46.7%
w(O) = 16 / 30 ≈ 0.533 = 53.3%

8. Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և դասակարգել անօրգանական նյութերը. 
CuO + H₂ = Cu + H₂O


CuO — բարդ նյութ, օքսիդ

H₂ — պարզ նյութ, ոչ մետաղ

Cu — պարզ նյութ, մետաղ

H₂O — բարդ նյութ, ջուր

Ժամանակի մասին

Ժամանակը մեր կյանքի ամենաթանկ գանձերից մեկն է։ Այն անցնում է լուռ, առանց հարցնելու՝ պատրաստ ենք թե ոչ։ Ժամանակը չի սպասում ոչ մեկին։ Ժամանակը ետ տալ հնարավոր չէ։ Դրա համար պետք է ապրել այնպես, որ հետո չասենք՝ «եթե ժամանակը ետ դարձնել հնարավոր լիներ»։ Ժամանակը մեր կյանքն է։ Եթե ճիշտ օգտագործենք այն, կկարողանանք ապրել երջանիկ կյանքով։ Բայց եթե օգտագործենք այն անիմաստ, մեր կյանքն էլ կկորցնի իր պայծառությունը։

Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ երգ երկրորդ

1. Դուրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։

Աթար — անասունների չորացրած աղբ

հնոց — վառարան

լապտեր — ապակե լուսամփոփով

լոք — լայն քայլ

վճիտ — մաքուր

խայտում — խայտալը

պանդուխտ — օտար երկրում ապրող մարդ

վիթխարի — չափազանց խոշոր

մղոն — տարածության չափ

լևիաթան — հրեշ

շափաղ — շողշողյուն

նաժիշտ — սպասավորուհի

գուսան — աշուղ

լծկան — լծելու անասուն

աժդահա — անճոռնի հսկա

հղկել — ապակու ևն մակերեսը մշակել

ճարտար — վարժ

անբիծ — կեղտ չունեցող

անտխեղծ — անթերի

2. Ըստ ստեղծագործության նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր Հայկանուշին։

Նա շատ բարի է և այնքան գթած,
Որ մեր կանանց մեջ դեռ չի տեսնված,
Ով լծկան չունի, լծկան է տալիս,
Յուղ է, թե պանիր, նա բոլոր տարին
Միշտ բաժանում է չունեցողներին:

3. Առանձնացրո՛ւ Տորքի սիրո նկարագրության հատվածները։

Սիրում էր Տորքը, սիրում էր անկեղծ,
Սիրում էր սիրով անբիծ, անտխեղծ.
Եվ կոպտատարազ իր դեմքը մթին
Դառել էր սիրո ցոլացող լուսին.
Այն կերպարանքը և հայացքն ահեղ,
Որ քարացնում էր մարդկանց տեղնուտեղ,
Այժմ դառել է մի վճիտ աղբյուր,
Որից բխում է սեր հեզահամբյուր…
Ի՜նչ քաղցր ժպիտ, ի՜նչ քնքուշ շարժվածք.
Ե՜րբ է ունեցել անճոռնի կազմվածք…

4. Ի՞նչ պահանջ առաջադրում Հայկանուշը։ 

Բեր ինձ համար քսան աժդահա.
Կերթաս Ձորոփոր, ուր քարայրերում
Քեզ պես հաղթանդամ մարդիկ են կենում,
Եթե նրանցից քսանին գերես,
Դրանով իմ անվան պատիվ կբերես.

    Деньги приносят счастье, но иногда это наоборот – ящик Пандоры

    Для начала скажу, что значит для меня фраза “деньги приносят счастье”. Деньги это то — за что можно получить, что угодно, в зависимости от сумы будь то еда, лечение или какой ни-будь самолёт. Деньги это то, без чего мы не можем прожить и то с помощью чего можно исполнить свои мечты. К примеру, если у нас их будет очень много, мы сможем много чего себе позволить личный самолёт, огромный дом, машины и так далее, но если у нас их наоборот не будет или будет очень мало мы не сможем купить всё необходимое для жизни, а именно еду, воду, жилище и тому подобное. Исходя из этого можно понять почему деньги это счастье. А теперь рассмотрим вторую часть этой фразы, а именно “иногда это — ящик Пандоры”. Деньги так же могут сеять зло особенно если они в больших количествах, к примеру представим что есть какой-то добрый, спокойный человек который живёт как все мы, но в один момент у этого человека появляется много денег. С начала он никак не меняется и утверждает, что он не как все богачи и не изменится, но через какое то время он становится нервным и жадным, сейчас и объясню почему. Он стал нервным, потому что волнуется, что его деньги кто-то украдёт, а если он будет в этот момент находится там же где это и произойдёт, то может пострадать, а там он будет находится не редко, ведь ему нужно будет брать деньги для покупок, оплаты чего либо или тому подобного. А жадным он стал, потому что понял ко кого это когда тебе открыты все дороги, теперь он не представляет свою жизнь без этого всего, не хочет возвращаться к тому с чего начал, потому и не отдаёт нечего другим, ведь боится что из-за этого он может лишится всего. Этим я хочу сказать, что деньги конечно нужны для того, что бы выжить но, они могут поменять человека до неузнаваемости, не важно, что именно в нём поменяется, ведь это может быть и внешний вид и характер.

    Գործնական քերականություն

    1. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր տրված նախադասություններով:

    Բազմախոստում է կենդանիների աշխարհը, դրանից գիտնականները սովորելու շատ բան ունեն:

    Օձերի որոշ տեսակներ, դրանց աղբյուրը ինչ-որ տեղ տիեզերքում է դեպքում, ջերմության հազարերորդական աստիճանի փոփոխությանն արձագանքում են:

    Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի, որ Իր ծղրտոցից երկու հազար անգամ ավելի բարձր աղմուկի մեջ էլ մոծակի բզզոցը լսում է:

    Արու թիթեռնիկն իր «անտենայով» իմանում է էգի տեղը նույնիսկ այն դեպքում, երբ նա հինգ կիլոմետր հեռու է լինում:

    Երբ գիտնականները թիթեռնիկի «անտենայի» ու չղջիկի լսողական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը հասկանան, հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներ ստեղծել:

    Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու ազդանշաններ, անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամ կրակի գոտուց:

    Ղազարոս Աղայանի մասին փաստեր

    1. Ղազարոս Աղայանը սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա մեկ տարի սովորել է  Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, այնուհետև զբաղվել ինքնակրթությամբ: Դասավանդել է Ախալցխայի, Ալեքսանդրապոլի, Երևանի, Շուշիի դպրոցներում: 1861–1862թթ. եղել է գրաշար Թիֆլիսում, 1862–1867թթ.՝ Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում: 1867թ. վերադարձել է հայրենիք. նշանակվել է Էջմիածնի տպարանի կառավարիչ, 1869–1870թթ. խմբագրել է «Արարատ» ամսագիրը:

    2. Ձերբակալվել է ազգայնականության մեղադրանքով և մինչև կյանքի վերջը եղել ցարական ժանդարմերիայի հսկողության տակ:

    3. Աղայանը գրել է բանաստեղծություններ, հեքիաթներ, վիպակներ: Նա օժտված էր բնության զարմանալի զգացողությամբ և նկարչի նուրբ դիտողականությամբ: Աղայանի պոեզիայում առանձնանում են «Հիշողություն», «Ճախարակ», «Սերմնացան», «Մանուշակ» բանաստեղծությունները, «Տորք Անգեղ» պոեմը: Հայ հեքիաթագրության լավագույն նմուշներից են Աղայանի «Անահիտը», «Արեգնազանը», «Հազարան բլբուլը», «Վիշապին հաղթողը», «Եղեգնուհին»:

    4. Աղայանը I–IV դասարանների համար կազմել է «Ուսումն մայրենի լեզվի» դասագրքերը. նրա կազմած այբբենարանով շուրջ 40 տարի դասավանդել են հայկական դպրոցներում:

    5. Աղայանի անունով են կոչվել դպրոցներ և փողոցներ Երևանում, ՀՀ, ԼՂՀ տարբեր բնակավայրերում և ծննդավայրում: Բոլնիս-Խաչենում գործում է գրողի տուն-թանգարանը: