Month: Նոյեմբեր 2024

1. Տրված նյութերի շարքից ընտրե՛ք հիմքերը և անվանե՛ք.
NaOH, HCI, Fe (OH) 2 , H2SO4, Ba (OH) 2 , Na2CO3, H2SiO3, SO2
NaOH, Fe (OH)₂, Ba(OH)₂, Na₂CO₃։

2.Անվանե՛ք այն հիմքերը, որոնք առօրյայից հայտնի են ձեզ:
NaOH
NH₄OH
KOH
Ba(OH)₂
Na₂CO₃

Դասարանական.

1.Կազմե՛ք հետևյալ օքսիդներին համապատասխան հիդրօքսիդների բանաձևերը, և անվանե՛ք.

ա) լիթիումի օքսիդ
դ) նատրիումի օքսիդ
բ) ծծմբի(IV) օքսիդ
ե) բարիումի օքսիդ
գ) երկաթի(II) օքսիդ
զ) ֆոսֆորի(V) օքսիդ 

2.Տրված են հետևյալ սխեմաները՝

C- >CO2 ->H2CO3

S->SO2->SO3->H2SO4

Գրե՛ք իրագործվող ռեակցիաների հավա սարումները:

3․ Ո՞ր շարքում   է  գրված  ֆոսֆոր, թթվածին, ածխածին, երկաթ և ազոտ   քիմիական տարրերի նշանները: Նշիր դրանց Ar-ները

1) F, C, P, Si, Na
2)  O, C, Li, K, Ba
3)  P, O, C, Fe, N
4)  K, Na, P, Fe, C

1.Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա.
Ծաղիկ — ծաղկել
քար — քարանալ
անուն — անվանել
քարոզ — հզորանալ
ձև — ձևանալ

Բ.
Մեծ — մեծանալ
բարձր — բարձրանալ
կարմիր — կարմրել
տափակ — տափականալ
սուր — սրանալ

Գ.
Ոչինչ — ոչինչանալ
բոլոր — բոլորել
նույն — նմանվել
ամբողջ — ամբողջանալ

Դ.
Կրկին — կրկնվել
արագ — արագանալ
դանդաղ — դանդաղանալ
հաճախ — հաճախել

Ե.
Վա՜յ — վայել
մկըկը — մկկալ
տը՜զզ — տզզալ
թրը՛խկ — թրխկալ

2.Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

Անդրադառնալ
վերանայել, վերակառուցել, վերադառնալ
արտագրել, արտահայտել
հակաճառել
մակագրել
ստորագրել

3. Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել:
Ա շարքի բառերը արտահայտում են կոնկրետ գործողություն

Բ. Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել:
Բ շարքի բառերը արտահայտում են որոշակի գործողություն, որի մեջ ներգրավված են ուղղական կամ փոփոխական տարրեր։

Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:
Գ շարքի բառերը արտայատում են հատուկ գործողություններ, որոնք ներկայացնում են փոփոխություններ կամ գործողություն

1. Դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է, կարող ես նախադասությունից բառ հանել):

Քո ընկերը մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:
Իմ որսն իր ոտքով եկավ:
Մենք, այսինքն` ծովափի բնակիչները, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ու հարստությունը:
Դու` մեր ամենաուժեղ մարզիկը, հաղթանակով պիտի գաս:
Ես ծեր որսորդ եմ ու կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Դուք` մեր շնորհալի տղաները, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Քո սիրտը քա՛ր է, քար:
Ձեր ձեռքն ընկնողին պրծում չկա:

Ընկերդ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:
Որսս իր ոտքով եկավ:
Ծովափի բնակիչներս, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ու հարստությունը:
Ամենաուժեղ մարզիկտ, հաղթանակով պիտի գաս:
Ծեր որսորդս ու կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Շնորհալի տղաները, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Սիրտդ քա՛ր է, քար:
Ջեռքդ ընկնողին պրծում չկա:

2.Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ  է նշանակում.

ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր.
բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ձեր.

Երկրի բնակիչներս շատ  անփույթ ենք մեր մեծագույն հարստության նկատմամբ:

Մեծերդ մեզ` երեխաներիս անընդհատ փոխել եք ուզում: (Մե՞նք)
Շուրջս ոչինչ չեմ նկատում: (ի՞մ)
Ինքս էլ լճի ափին լինել շատ եմ սիրում: (ե՞ս)
Կենդանու հետքերն ինքդ կնկատես թաց գետնի վրա: (դո՞ւ)
Աչքներդ լույս լինի: (քո՞)

3. Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Նա նրա սանիկի խոսելու ընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում իր (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որ փոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլ նախադասություններ: Այլևս ոչ ոք չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն:
16-րղ դարի ամբողջ ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նոր նվեր ստացան:
Բոլոր աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայի արտադրած ամբողջ նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Նա սանիկի խոսելու ընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում նրա (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որ փոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլ նախադասություններ: Այլևս նրանք չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն:
16-րղ դարի բոլոր ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նոր նվեր ստացան:
Բոլոր աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայի արտադրած բոլոր նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Կարդա՛

Դերանուններն ըստ կազմության լինում են պարզ (ես, այս, ուրիշ) և բաղադրյալ (այստեղ, ինչպես): Բաղադրյալ դերանուններից մի քանիսն ունեն հարադիր գրություն (մի քանի, ոչ ոք և այլն):

Գոյականին փոխարինող դերանունները հոլովվում են հիմնականում գոյականների նման: Գոյականներից տարբեր կերպ են հոլովվում ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, սա, դա, ով դերանունները:

Դերանունների գործածությունը խոսքն ազատում է կրկնություններից և խճողումներից:

1. Ի՞նչ էր ծովը ծերունու համար:
Նրա համար ծովը “la mar” ինչպես իսպաներեն անվանում են նրան սիրող մարդիկ։ Երբեմն նրան սիրողը վատ է խոսում նրա մասին, բայց միշտ ինչպես կնոջ մասին՝ իգական հոդով։

2 . Ներկայացրո՛ւ  ծերունու վերաբերմունքը ձկան նկատմամբ:
Նա խղճում էր ձուկը։

3. Դուրս բեր հատվածներ, որոնք կարծում ես, կարևոր են:
Մտքում նա միշտ ծովն անվանում էր la mar, ինչպես իսպաներեն անվանում են նրան սիրող մարդիկ։ Երբեմն նրան սիրողը վատ է խոսում նրա մասին, բայց միշտ ինչպես կնոջ մասին՝ իգական հոդով։ Ավելի երիտասարդ ձկնորսները, նրանք, որոնք իրենց պարանների համար խցանների փոխարեն լողաններ են գործածում և որսի են գնում մոտորային նավակներով, որ գնել են այն օրերին, երբ շնաձկան լյարդը մեծ գին ուներ,— ծովն անվանում են, el mar այսինքն՝ արական հոդով։ Սրանք նրա մասին խոսում են որպես տարածության, ախոյանի, երբեմն նույնիսկ թշնամու մասին։

1. Տրված թվականները խմբավորի՛ր

ա) ըստ կազմության (պարզ, ածանցավոր, բարդ, բարդածանցավոր).

Պարզ
յոթ
տասը
ինը

Ածանցավոր

երրորդ
չորրորդ
քառասուներորդ
վաթսուն
մեկական
հինգական

Բարդ

հազար իննհարյուր իննսունվեց
երկու հազար հինգ հարյուր տասնվեց
հարյուր քսան
հարյուր ութսուներեքերորդ

Բարդածանցավոր

քառասուն-քառասուն
վաթսունմեկերորդ
տասնյոթերորդ

բ) ըստ նրա, թե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակ, թվային բաշխում, թվային կարգ)․

Քանակ

Հարյուր քսան
յոթ
տասը-տասը
ինը
քառասուն-քառասուն
մեկական
հազար ինը հարյուր իննսունվեց
երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց
հինգական

Թվային բաշխում

վաթսունմեկերորդ
ութսուներեքերորդ
տասնյոթերորդ
քառասուներորդ

Թվային կարգ

երրորդ
չորրորդ


գ) ըստ նրա, թե ինչպե՛ս են գրվում (կից, անջատ, գծիկով):

Կից

վաթսուն
երրորդ
յոթ
չորրորդ
վաթսունմեկերորդ
ինը
մեկական
հինգական
տասնյոթերորդ
քառասուներորդ

Անջատ

հարյուր քսան
հազար ինը հարյուր իննսունվեց
հարյուր ութսուներեքերորդ
երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց

Գծիկով

տասը-տասը
քառասուն-քառասուն

Հարյուր քսան, վաթսուն, երրորդ, յոթ, տասը-տասը, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, ինը, քառասուն-քառասուն, հազար ինը հարյուր իննսունվեց, մեկական, հարյուր ութսուներեքերորդ, երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց, հինգական, տասնյոթերորդ, քառասուներորդ:

2. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Մարդն իր կյանքի 70 տարվա ընթացքում միջին հաշվով 50 000 000 քայլ է անում:  Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական 2 000 քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի 70 տարիներից 13-ը ծախսում է խոսակցությունների, 6 տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում 100 տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի 1/3-ը քնած  է անցկացնում:

Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարվա ընթացքում միջին հաշվով հիսուն միլիոն քայլ է անում:  Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական երկու հազար քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարիներից տասներեք-ը ծախսում է խոսակցությունների, վեց տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում հարյուր տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի մեկ երրորդ-ը քնած է անցկացնում:

1.Ինչո՞ւ է պատմվածքը կոչվում ,,Լռություն,,։
Պատմվածքը կոչվում է լռություն, քանի որ գլխավոր հերոսը ոչ մեկի հետ չեր խոսում նրանք էլ իր հետ, քանի որ նրանք մտածում էին, որ նա իսկապես ծեծել է Աոկիին։

2.Ո՞րն է պատմվածքի գաղափարը։
Պատմվածքի գաղափարը այն է, որ ինչ էլ չպատահի, պետք է սուս ու համբերատար մնալ, որ ավելի շատ խնդիրներ չունենալ։

Անտառով շրջապատված փոքր քաղաքում ապրում էր մի աղջիկ որի անունը Լենա էր։ Նա շատ էր սիրում անտառում ման գալ և միշտ երազում էր մի տարօրինակ բան գտնել։ Մի անգամ ծանոթ ճամփան հետազոտելուց նա գտավ ծառերի արանքում մի հին կիսափակ մոսած դուռ։

Լենան քանի որ հետաքրքրասեր էր զգուշությամբ դուռը բացեց։ Պարզվեց դռան հետևը պայծառ ծաղիկներով ու տարօրինակ կենդանիներով լցված մի կախարդական այգի էր։ Այնտեղ փերիներ էին պարում խոսացող կենդանիները խաղում էին պախկվոցի իսկ ծառերի վրա աճում էին քաղցր մրգեր որոնք նա իր կյանքում չեր տեսել։

Փորիներից մեկը երբ որ տեսավ Լենային նրա մոտ եկավ և ասաց՝ «Դու գտել ես մեր գախնի այգին, բայց որպեսզի մնաս ստեղ դու պետք ես մի հատ ցանկություն կատարես, օգնի մեզ մեր կորցրած ուրախության ծաղիկը հետ բերենք»։

Լենան համաձայնվեց և փերիների հետ գնաց ճամփորդություն, որտեղ որ կայն շատ դատավարություններ ու գաղտնիքներ։ Վերջը նրանք գտան այդ ծաղիկը որը թաքնված էր մութ քարանձավում որը պաշտպանում էր մի վիշապ։ Լենան քաջություն ու բարություն ցուցաբերեց և վիշապը տեսնելիս իր սիրտը բաց թողեց։

Երբ նրանք հետ եկան այգի բոլոր բնակիչները Լենայի պատվին տոն էին անում։ Նա հասկացավ որ իսկական կախարդանքը ընկերության և բարության մեջն է։ Դրանից հետո Լենան այցելում էր կախարդական այգին բայց նա մենակով չեր իր նոր ընկերները միշտ իր հետ էին։

Թարգմանված է ռուսերենից։
Տեքստը գրել է chat GPT-ն։

Հետևյալ  նյութերից   առանձնացրեք  օքսիդները, հիմքերը, նշեք  յուրաքանչյուրի անվանումը.
HNO₃,  Na₂O,  Ca(OH)₂, AgNO₃,  BaO,  HCl, CO₂, Al₂O₃, NaHCO₃, Fe(OH)₂, K₂SiO_3, NaCl, H₂SO₄, MgO, NaOH, H₃PO₄, SO₃, CaCl₂, CuSO₄, Al(OH)₃.

Na₂O, BaO, CO₂, Al₂O₃, MgO, SO₃:

Հաշվի՛ր տարրերի ՕԱ և Mr-ները:

Na₂O
Na — 23
O — 16
23 x 2 + 16 = 62

BaO
Ba — 137
O — 16
137 + 16 = 153

CO₂
C — 12
O — 16
12 + 16 x 2 = 44

Al₂O₃
Al — 27
O — 16
27 x 2 + 16 x 3 = 112

MgO
Mg — 24
O — 16
24 + 16 = 40

SO₃
S — 32
O — 16
32 + 16 x 3 = 90