Ե՛տ չեկավ…
Գնա՜ց գնա՜ց, ետ չեկավ,
Անկուշտ մահին, սև հողին
Գերի մնաց, ետ չեկավ։
Ե՛տ եկե՜ք…
Գարնան վարար գետ եկե՛ք
Անցա՜ծ օրեր, խի՛նդ ու սե՛ր,
Դարձե՜ք, իրար հետ եկե՜ք։
9-9 դասարան Միջին դպրոց
Ե՛տ չեկավ…
Գնա՜ց գնա՜ց, ետ չեկավ,
Անկուշտ մահին, սև հողին
Գերի մնաց, ետ չեկավ։
Ե՛տ եկե՜ք…
Գարնան վարար գետ եկե՛ք
Անցա՜ծ օրեր, խի՛նդ ու սե՛ր,
Դարձե՜ք, իրար հետ եկե՜ք։
1346.Անկանոն կոտորակը վերածե՝ք խառը թվի.
ա)375 15
—-=2 —-
18 18
բ)19 1
—-=9 —-
2 2
գ)49 48
—-=16 —-
3 3
դ)219 4
—-=43 —-
5 5
ե)34 6
—-=28 —-
7 7
զ)881 3
—-=61 —-
18 18
է)600 7
—-=61 —-
13 13
ը)25 1
—-=6 —-
4 4
1348.Համեմատե՝ք թվերը՝ ներկայացնելով խառը թվերը անկանոն կոտորակի տեսքով.
2 1 17 5
ա)3 —- և 2 —- = —- > —-
5 2 5 2
1 3 17 19
բ)4 —- և 4 —- = —- < —-
4 4 4 4
11 11 95 107
գ)7 —- և 8 —- = —- < —-
12 12 12 12
19 18 119 108
դ)5 —- և 5 —- = —- > —-
20 19 20 19
21 1 308 21
ե)14 —- և 10 —- = —- և —-
22 2 22 2
3 5 281 285
զ)60 —- և 60 —- = —- և —-
4 4 4 4
1340.Թվերի գումարը գրի՝ առեք խառը տեսքով.
6 6
ա)2+—-=2=—-
7 7
1 1
բ)5+—-=5=—-
4 4
2 2
գ)9+—-=9=—-
5 5
8 8
դ)1+—-=1=—-
9 9
11 11
ե)15+—-=15=—-
12 12
3 3
զ)104+—-=104=—-
7 7
1341.խառը թիվը ներկայացրե՝ք բնական թիվ և կանոնավոր կոտորակի գումարի տեսքով.
4 4
ա)3—-=3+—-
5 5
11 11
բ)8—-=8+—-
12 12
1 1
գ)21—-=21+—-
2 2
3 3
դ)32—-=32+—-
4 4
103 103
ե)1—-=1+—-
125 125
344 344
զ)200—-=200+—-
625 625
1342.Ասե՝ք, թե որոնք են հետևյալ խառը ամբողջ և կոտորակային մասերը.
2 15 19 44 3 20
7—-, 4—-, 12—-, 2—-, 106—-, 10—-
9 17 26 50 8 43
1343.կատարեք խառը թիվը.
3
ա)6—-
5
7
բ)18—-
9
1
գ)33—-
3
5
դ)40—-
6
23
ե)10—-
24
8
զ)105—-
93
Упражнение 1. Вместо точек вставьте глагол читать в нужной
форме.
Модель: Я читал текст. – Я читаю текст.
1. Ты читал текст. 2. Он читал упражнение. 3. Она читала журнал. 4. Мы читали газеты.
5. Вы читали слова. 6. Они читали книги.
Упражнение 3. Вместо точек вставьте глагол повторять в нужной
форме.
Модель: Мы повторим текст. – Мы повторяем текст.
1. Он повторит урок. 2. Вы повторите правило. 3. Она повторит слова. 4. Я повторю упражнение.
5. Вы повторите грамматику. 6. Они повторят глаголы.
853.
ա)(1 3 4 ) 3 95
(—-:—- — —-):—-=——
(2 4 9 5 54
բ)1 3 4 3 108
—-:—- — —-:—-=——
2 8 9 5 160
գ)3 (9 3 8) 615
—-:(—- — —-x—-)=——
5 (10 5 9) 450
դ)3 9 3 8 630
—-:—- — —-x—-=——
5 10 5 9 1350
854.
ա) 1 3 1 4 12 4
4x—-+4x—-4x—-=—-+—-=—-
5 7 35 5 7 35
բ)3 5 1 1 15 5 5 105+5-40 70
—-x5+—- — —-:—-=—-+—- — —-=———-=—-
8 56 7 5 8 56 7 56 56
գ)3 5 3 9 3 13 10062
—-x—-+—-:—- — —-x—-=——
2 6 2 10 2 18 11880
դ)4 5 4 24 1 5 68
—-:—- — —-x—-+—-:—-=——
5 8 5 25 25 4 125
Սայլ, անվավոր փոխադրամիջոց։ Լինում է երկանիվ և քառանիվ։ Տարածված է եղել գրեթե բոլոր ժողովուրդների մոտ։
Հայաստանի բրոնզեդարյան հնավայրերից (Լճաշեն, Ներքին Գետաշեն և այլն) հայտնաբերվել են ինչպես երկանիվ, այնպես էլ քառանիվ սայլեր ու դրանց առանձին մասեր։ Նախնական սայլերի անիվները պատրաստել են հոծ տախտակից (սկավառակաձև) և ամրացրել սռնուն (պտտվել է շարժական սռնու հետ միասին)։ Թեթև և դյուրաշարժ դարձնելու համար հետագայում պատրաստել են ճաղավոր անիվներ, որոնք պտտվել են անշարժ սռնու շուրջ։ Փայտյա անիվը ամրացնելու համար եզրերը պատել են կաշվով, հետագայում՝ մետաղյա օղերով։
Ըստ բեռան ծանրության և ճանապարհի դժվարության՝ սայլը քաշել են մեկից մի քանի զույգ լծկաններ (եզ, գոմեշ, ձի, էշ և այլն)։ Շարժիչավոր փոխադրամիջոցների համընդհանուր տարածումից հետո սայլը գրեթե դուրս է մղվել գործածությունից։
«Կռունկ, հոպ տուր ու թռի»
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Կռունկն ընկավ կալերը,
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կտրավ սազիս թելերը,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Կամաց քշեք սելերը,
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կապեմ չուխուս թելերը,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Ա՜յ տղա, պարի մեջը,
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Ես եմ քո խաղի մեջը,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Սարեն ես գամ, ձորեն՝ դու,
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Պագըմ ես տամ, էրկուս՝ դու,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
Կռունկ, հոպ տուր ու թռի,
Կռունկ, ծափ տուր ու թռի:
693.Կրճատե՝ք կոտորակը.
ա)54 27
—-=—-
72 36
բ)56 28
—-=—-
68 34
գ)18 9
—-=—-
64 32
դ)81 9
—-=—-
54 27
ե)24 12
—-=—-
36 18
զ)56 28
—-=—-
49 7
է)50 25
—-=—-
75 25
ը)48 24
—-=—-
64 32
թ)56 28
——=——
168 84
ժ)18 9
—-=—-
54 27
ի)49 7
—-=—-
98 49
լ)17 1
—-=—-
51 17
խ)16 8
—-=—-
48 24
ծ)25 5
——=——
125 25
կ)15 5
—-=—-
75 25
734.Որոշ դեպքերում հարմար է լինում համեմատել ոչ թե իրենք՝ կոտորակները, այլ այդ կոտորակների <<լրացումները>> մինչև 1-ը (միավոր): Օրինակ՝ համեմատենք
7 8 7 1 8
— և — կոտորակները: — -ին պետք է — ավելացնել, որ 1 ստացվի, իսկ — -ին
8 9 1 8 8 9
ավելի քիչ՝ —:
9
8 7 8
ՈՒրեմն — -ը մեծ է՝ — < —:
9 8 9
Այս եղանակով համեմատե՝ք հետևյալ կոտորակները:
ա)8 9
— < —
9 10
բ)11 12
—- < —-
12 13
գ)41 42
—- < —-
42 43
դ)
39 38
—- > —-
40 39
ե)
98 97
—- > —-
99 98
զ)
1995 1996
—— < ——
1996 1997
Փաղվուն շատ փայլուն, Փյառական վոտնառական, Փաղաքուշ քշի, Փաղել եցի, Փայլածել եցի և եցալ, Փաղեժ գիժի, Փաղղոս առնի քանդակապատկեր, Փաղփղել եցալ, Փայլածումն ծաման, Փաղփել եցալ:
1250.Կատարեք բազմապատկում.
ա)3 5 15
—x—=—-
7 2 14
բ)8 9 6
—x—=—
3 4 1
գ)5 7 35
—x—=—-
9 4 36
դ) 3 3 9
—x—=—-
7 4 28 (6;8)=2
6|2 8|2
3|3 4|2
1| 2|2
1|
ե)2 2 4
—x—=——
3 17 51
(9;6)=3
9|3 6|2
3|3 3|3
1| 1|
զ)5 3 15
—-x—=—-
7 4 28
(8;10)=2
8|2 10|2
4|2 5|5
2|2 1|
1|
է)4 21 84 42 21
—x—-=—-=—-=—-
5 16 80 40 20
ը)15 5
—-x—=
14 3
(15;14)=
15|3 14|2
5|5 7|7
1| 1|
թ)12 31 172
—-x—-=——
17 27 459
ժ)56 13 728
—-x—-=——
39 8 312
(56;8)=2+2+2
56|2 8|2
28|2 4|2
14|2 2|2
7|7 1|
1|
ժա)25 69 1725
—-x—-=——
23 70 1610
(25;70)=5
25|5 70|2
5|5 35|5
1| 7|7
1|
ժբ)44 111 4884
—-x——=——
37 11 407
ժգ)55 16 880
—-x—-=——
90 33 2970
ժդ)18 36 684
—-x—-=——
29 17 476
ժե)54 25 1350
—-x—-=——
23 36 828
ժզ)45 63 2835
—-x—-=——
21 81 1701
1216.Մի ծորակն ավազանը լցնում է 7 ժամում, իսկ մյուսը՝ 5 ժամում: Ավազանի ո՞ր մասը կլցվի 1 ժամում, եթե երկու ծորակներն էլ բացվեն:
Լուծում
1 1 12
___ + ___ = ____
7 5 35
12
Պատ.՝____:
35
1241.Նավակը գետի հոսանքի ուղությամբ ընթանում է 11 կմ\ժ արագությամբ, իսկ հոսանքի հակառակ ուղությամբ՝ 7 կմ\ժ արագությամբ: Ո՞րքան են գետի հոսանքի արագությունը չհոսող ջրում:
Լուծում
11-7=4
Պատ.՝4:
1243.Մեքենան երկու քաղաքների միջև եղած հեռավորությունն անցավ 3 ժամում, իսկ ավտոբուսը՝ 5 ժամում: Մեկնումից 2 ժամ անց ճանապարհի ո՞ր մասն էր մնում անցնելու յուրաքանչուրին:
Լուծում 1 1
մեքենա ___ ավտոբուս___
3 5
2 2
Պատ.`մեքենա___ ավտոբուս___:
3 5